Procesbeschrijvingen

• Methode ‘nouveauxcommanditaires’: het publiek als opdrachtgever
• Methode Kunst in Opdracht, begeleid door Kunstcel van het Team Vlaams Bouwmeester
• Methode HPG-oproep 2010-2011, thema Kunst
• Methode ‘festival’
• Methode ‘subsidie voor creatieopdracht’ binnen het Kunstendecreet

Methode ‘nouveauxcommanditaires’: het publiek als opdrachtgever

Dit methode, ontstaan vanuit de Fondation de France, is ondertussen overgenomen in acht Europese landen en heeft een Europese verbindende overkoepelende website.

Proces:

• STAP 1 Er is een bepaalde situatie die je deelt met collega’s, buren of leden van een vereniging, en je meent dat een kunstproject de goede manier is om dit publiek bespreekbaar te maken. Vervolgens contacteer je een bemiddelaar uit de regio, een gereputeerde kunstcurator. Via overleg helpt hij of zij je om de inhoud van het project te formuleren, zoekt vervolgens een geschikte kunstenaar die betekenis kan geven aan het project en organiseert een ontmoeting.
  
  
• STAP 2 De kunstenaar ontwikkelt een voorstel dat ingaat op de door opdrachtgever en bemiddelaar geformuleerde uitdagingen.
  
  
• STAP 3 Onder begeleiding van de bemiddelaar wordt financiële, politieke en overheidssteun gezocht voor het project. Opdrachtgevers, kunstenaar en bemiddelaar blijven allemaal betrokken tot het werk gerealiseerd is. De opdrachtgevers spelen een essentiële rol in hoe de gemeenschap het werk onthaalt.
  
  

Voorbeelden:

• Gemeente Willebroek, WILLEBROE. Dit langlopende project (2007-2012) omvat een inspraakproces met bewoners voor de ontwikkeling van vijf kunstwerken in publieke ruimte. In plaats van lukraak kunstwerken aan te kopen of zelfs via schenking te aanvaarden en vervolgens uit te kijken naar een geschikte plek voor het kunstwerk, worden met WILLEBROE de rollen omgedraaid. Aan de hand van een open oproep aan haar bevolking, ging de gemeente Willebroek op zoek naar plaatsen die verrijkt kunnen worden met kunst. Van de ingediende voorstellen zijn vijf projecten weerhouden voor uitvoering. De mensen achter deze geselecteerde dossiers krijgen de kans om zelf op zoek te gaan naar de meest geschikte kunstenaar voor hun plek. Na het formuleren van een concrete opdracht volgen de selectie van de kunstenaar en het tot stand komen van een kunstwerk.
• Campagne/campagne (DNO/LOCUS)

 

Methode Kunst in Opdracht, begeleid door Kunstcel van het Team Vlaams Bouwmeester

De kunstcel binnen het team van de Vlaamse Bouwmeester begeleidt opdrachtgevers bij de selectie van een of meer kunstenaars voor een kunstopdracht, die kadert in het gerealiseerde of te realiseren bouwproject, waarvoor een budget is vrijgekomen via de 1% regel en/of via middelen die door betrokken administraties of lokale besturen worden vrijgemaakt binnen de budgetten voor het inrichten van publieke ruimte.

De aanpak van elke kunstopdracht wordt samen met de betrokken actoren op maat van het project geschreven. De kunstcel heeft een overzichtelijk stappenplan samengesteld dat meer duidelijkheid geeft over de verschillende onderdelen in het traject dat kan doorlopen worden en over de verschillende elementen die niet mogen vergeten worden. De samenstelling van de selectiecommissie, de opdrachtformulering, het artistieke basisconcept,…. Belangrijk is dat het een flexibele leidraad blijft, waarvan altijd kan worden afgeweken en die altijd op maat van het project kan worden aangepast.

Een simpele telefoon of email volstaat om een afspraak te maken waarop uw project en de mogelijke kunstopdracht kan besproken worden. Zowel over de vorm van kunstopdracht, als over mogelijke kunstenaars kan u advies inwinnen.

Contact Katrien Laenen (tel. 02 553 76 50)

 

Methode HPG-oproep 2010-2011, thema Kunst

De opdrachtgever is het lokale bestuur die de heraanleg van een specifieke lokale groene buitenruimte aangrijpt om een creatieopdracht te formuleren aan een toonaangevende hedendaagse Vlaamse kunstenaar. Voor de heraanleg zijn subsidies mogelijk via het Agentschap Natuur en Bos, voor de creatieopdracht via Kunsten en Erfgoed. Omdat de projecttijd beperkt is (ontwerp tegen 1 september 2011, realisatie in 2012-2013) zijn participatieve processen uitgesloten. Het gaat om de creatie van een nieuw, origineel werk specifiek voor die plek gecreëerd. Geen ‘beelden in het park’, maar vernieuwende, kunstzinnige ingrepen (of acties) in het landschap. Het kan ook gaan om een tijdelijk of efemeer project. Voor de selectie van de kunstenaar kan de opdrachtgever zich informeren bij curatoren van festivals (zie praktijkvoorbeelden) en/of zich laten begeleiden (zie Waar kan u terecht?). In overleg tussen opdrachtgever, ontwerper van de groene ruimte, kunstenaar en eventueel begeleider worden de mogelijkheden van het kunstproject afgetast en kan beslist worden welke plaats en functie betekenis het kunstwerk in het ontwerp krijgt. Tijdens een hearing op 21 juni kan over het project vrijblijvend gediscussieerd worden met de jury.

Contact

• Veerle Heyens (Agentschap Natuur en Bos) - tel. 02 553 27 81
• Robert Michel (Kunsten en Erfgoed, creatieopdrachten) - tel. 02 553 68 21

 

Methode ‘festival’

De opdrachtgever is het lokale of provinciale bestuur, of een kunstenorganisatie die een in de tijd beperkt, eenmalig of weerkerend festival organiseert met kunst in de publieke ruimte als kenmerk. De organisatie of het bestuur stelt een curator aan die de kunstenaars selecteert.

Voorbeelden:

• Contour Mechelen (2011)
• Z-OUT Haspengouw (2011- ...)
• Kunst&Zwalm (2011)
• Beaufort aan de kust (2012)
• TRACK Gent (2012)
• Manifesta Limburg (2012).

Zie ook praktijkvoorbeelden.

 

Methode ‘subsidie voor creatieopdracht’ binnen het Kunstendecreet

Creatieopdracht is een term die wordt gebruikt in de context van het Kunstendecreet. Oorspronkelijk komt deze subsidievorm uit de podiumkunsten en muzieksector (voor bv. toneelteksten en composities), maar is binnen het Kunstendecreet ook van toepassing op de sector van de beeldende kunst. Een opdrachtgever geeft aan een kunstenaar de opdracht tot de creatie van een nieuw, origineel werk (afstudeerprojecten komen hiervoor niet in aanmerking). De opdrachtgever kan zowel een rechtspersoon (organisatie, lokaal bestuur, ...) als een natuurlijke persoon zijn.

De opdrachtgever is verantwoordelijk voor het totale project, en is daarom de subsidie-aanvrager en –ontvanger. Hij coördineert de praktische realisatie (locatie vinden, vergunningen regelen, ...) over financiering (inclusief een vergoeding voor de kunstenaar en de materiaalkosten) tot en met de presentatie van het werk. De publieke presentatie van het werk wordt verplicht door het decreet. Dit wil zeggen dat, indien het werk niet bestemd is voor de publieke ruimte, er minstens één publiek toonmoment voorzien wordt waarin het werk door het publiek gezien kan worden.
De subsidie, toegekend door de minister na (niet bindend) advies van een beoordelingscommissie, vergoedt niet alle kosten maar grotendeels de honorarium- en soms productiekosten.